“Anastazja” Agnieszka Panasiuk – powieść osadzona w realiach historycznych, pełna emocji, dramatów i kobiecej siły.

      “Posłuszeństwo ma swój czas i kiedyś się kończy, a ślepa wiara odzyskuje wzrok”.

Anastazja Cichosz od zawsze była spragniona wiedzy. Powrót do rodzinnego domu po latach nauki wiąże się jednak z ogromnym niepokojem i bolesną konfrontacją z tym, co przez długi czas próbowała pozostawić za sobą. W domu czekają na nią przemocowy ojciec, schorowana matka oraz rodzeństwo dorastające w cieniu biedy i zaniedbania. Młoda kobieta, pełna marzeń o niezależności i lepszym życiu, podejmuje pracę w żeńskim progimnazjum. Na tle jej osobistych przeżyć narasta jednak coś większego. Podlasie ogarnia niepokój związany z rewolucją 1905 roku, coraz częstsze stają się robotnicze protesty, strajki i bunt przeciwko carskiej władzy. To właśnie wtedy na drodze Anastazji pojawia się inżynier Krzysztof Wilczyło, który wciąga ją w działalność socjalistów związanych z PPS-em.

To moje pierwsze, a zarazem bardzo udane spotkanie z twórczością Agnieszki Panasiuk. Powieść napisana z wyczuciem, wnikliwością i ogromną dbałością o emocje bohaterów. Akcja toczy się spokojnym, naturalnym rytmem, stopniowo wciąga i budzi coraz większe zainteresowanie. Fabuła została ciekawie poprowadzona, ukazując życie ludzi pod zaborem rosyjskim, skomplikowane relacje międzyludzkie oraz dramaty codzienności. Styl autorki jest lekki, naturalny i przyjemny w odbiorze. Widać ogrom pracy włożonej w oddanie realiów epoki, ale jednocześnie historyczne tło nie przytłacza nadmiarem faktów. Dużym atutem tej powieści są bohaterowie, autentyczni, nieidealni, pełni sprzeczności. Popełniają błędy, gubią się i próbują odnaleźć własną drogę w świecie, który nie daje im wielu możliwości. Anastazja od pierwszych stron wzbudziła moją sympatię. To młoda kobieta, która mimo strachu i niepewności próbuje zawalczyć o własne życie i niezależność. Ma w sobie upór, wrażliwość i ogromne pragnienie wyrwania się z rzeczywistości, która od dawna ją przytłacza. Chce zdobywać wiedzę i być niezależna finansowo, choć w tamtych czasach możliwości kobiet były bardzo ograniczone.

      “Oto czas spokoju i beztroski odchodzi w przeszłość, przed nią nowe wyzwania i trudy, strach i obawy oraz ten nikły promień nadziei, że życie i los dzierżyć będzie w swoich rękach, niezależnie od stosunku rodziny i opini postronnych ludzi”.    

„Anastazja”, pierwszy tom cyklu „Burza na Podlasiu”, wprowadza czytelnika w świat pełen napięć, trudnych wyborów i silnych emocji, gdzie miłość splata się z lękiem, a walka o wolność wymaga ogromnej odwagi. Pojawiają się również rodzinne sekrety, które mogą na zawsze odmienić życie bohaterów, zwłaszcza młodszej siostry Anastazji próbującej odkryć prawdę o swoim pochodzeniu. 

Wrażenie zrobił na mnie klimat tej opowieści. Podlasie początku XX wieku zostało ukazane niezwykle sugestywnie i z dużą dbałością o szczegóły. Czuć ciężar tamtych czasów, rosyjskie represje, zakaz używania języka polskiego, strach, społeczne napięcia i codzienną walkę o przetrwanie. Narastające bunty, robotnicze protesty i pragnienie wolności sprawiają, że życie bohaterów zaczyna toczyć się w cieniu politycznych zmian. Ludzie żyją w biedzie, chorują i próbują odnaleźć się w rzeczywistości, która odbiera im poczucie godności oraz wolności.

Pojawienie się Krzysztofa Wilczyły wywraca życie Anastazji do góry nogami i wciąga ją w działalność ludzi walczących przeciwko carskiemu systemowi. Dziewczyna staje pomiędzy rozsądkiem a tym, co podpowiada jej serce. Z jednej strony bezpieczeństwo i posłuszeństwo wobec narzuconych zasad, z drugiej pragnienie wolności oraz potrzeba walki o siebie i własny kraj.

Nie jest to łatwa lektura. Momentami boli, szczególnie wtedy, gdy pojawia się temat przemocy domowej, bezsilności czy życia podporządkowanego cudzej woli. Przede wszystkim jednak jest to jednak opowieść o człowieku, o zagubieniu, pragnieniu wolności, rodzinnych ranach i uczuciach, które potrafią odmienić całe życie. To również historia o kobiecej sile, o odwadze rodzącej się po cichu, o walce z przeszłością.

Jestem bardzo ciekawa, jak potoczą się dalsze losy Anastazji i Krzysztofa. Tym bardziej cieszy mnie fakt, że kolejny tom już na mnie czeka. Za książkę dziękuję wydawnictwu Szara Godzina. Bardzo polecam!

“Anastazja” 

Autorka: Agnieszka Panasiuk

Cykl: „Burza na Podlasiu” (tom 1)

Wydawnictwo: Szara Godzina

Gatunek: powieść historyczna

Liczba stron: 272

Data wydania: kwiecień 2026 r.