Autor: Ryszard Jamka
Gatunek: powieść historyczna
Wydawnictwo Marginesy
Liczba stron: 472
Data wydania: kwiecień 2023 r.
Książkę znajdziesz TUTAJ 🙂
Jakub Szela to postać, o której chyba każdy słyszał na lekcji historii. Na przełomie dwustu lat na jego temat powstały niezliczone wiersze, pieśni, powieści i prace naukowe. Wiele z nich jest zakłamanym, krzywdzącym spojrzeniem na jego postać, mają mało wspólnego z prawdą. Kim tak naprawdę był ten człowiek? Czy mordercą, niszczącym panów i ich ciemiężycielem, czy oswobodzicielem chłopów, niestudzonym, odważnym bojownikiem?
„Trzy legendy o Szeli udowadniają, że historia jest narzędziem realizowania interesów grupy, a posługują się nią w ten sam sposób zarówno politycy, jak i historycy”.
“Trzy legendy o Jakubie Szeli”, autorstwa Ryszarda Jamki, prawnika i historyka to książka, która przykuwa uwagę od pierwszych stron. Nie jest to typowa biografia. Na początku książki znajduje się skrócony życiorys Szeli, dalej, ma my trzy legendy o nim. Jest to wymagająca lektura, ale czyta się ją przyjemnie i szybko. Autor pisze lekko, płynnie, ciekawie, rzetelnie, z subtelnym poczuciem humoru. Czuć ogrom pracy, zaangażowanie i trud, jaki Pan Ryszard włożył w powstanie tej lektury. Ukazuje jak mylny, zakłamany obraz większość z nas ma o tym niesamowitym człowieku. Jest to swoiste rozliczenie z historią, ze zniekształconym, odpowiednio wpasowanym na potrzeby wizerunkiem. Szela był przywódcą chłopów, który zapoczątkował krwawą rzeź szlachty. Oni w odróżnieniu od panów, uznawali go za swojego bohatera, który przyczynił się do zniesienia pańszczyzny.
“Przemoc była jedynym sposobem utrzymania dyscypliny. Dlatego kijem karano za najmniejsze przewinienie lub wręcz “profilaktycznie””.
Trzy zupełnie różne legendy i różne spojrzenia na tego samego człowieka. Pierwsza – “Czarna legenda” wymyślona przez szlachtę, ofiary i rodziny ofiar poszkodowanych w rzezi. Przedstawia Szelę jako bezdusznego, bezlitosnego mordercę i kata. Druga – “Biała legenda” jej autorami są chłopi, była głównie przekazywana z ust do ust, chłopi w przeważającej większości byli analfabetami. Szela jawi nam się tutaj jako niezłomny bojownik o lepszy los ciemiężonych chłopów. Chłopi żyli w strasznych, niegodnych warunkach, panował głód, choroby i okrutne kary. Ich los był z góry przesadzony, nie mieli żadnych szans z właścicielami ziemskimi. I trzecia – “Czerwona legenda” wymyślona przez komunistów na ich potrzeby. Obok mamy ciekawe, autentyczne spojrzenie na realia, jakie panowały w ówczesnej wsi i świecie. Codzienność ludzi i obyczaje.
Fascynująca, trudna i jednocześnie bardzo potrzebna książka, o człowieku, który dla jednych był zaciekłym wrogiem, dla drugich stał się wybawcą. I to przepiękne wydanie, w twardej oprawie z licznymi ilustracjami, robi bardzo pozytywne wrażenie. Za książkę dziękuję wydawnictwu Marginesy. Zdecydowanie polecam, nie tylko sympatykom historii.
