Autor: Marek A. Koprowski
Wydawnictwo: Replika
Gatunek: reportaż, historia
Data wydania: maj 2025 r.
Liczba stron: 480
Mocna i jednocześnie trudna książka! Ważna, potrzebna, autentyczna!
“Dzieje Polaków na Polesiu nie powinny ulec zapomnieniu”.
Przejmujące dzieje Polaków, którym dane było żyć na Polesiu. Polacy tam żyjący byli mordowani przez Rosjanów, Niemców i ukraińskich nacjonalistów. Ci ostatni w imię “somostijnej” Ukrainy na rozkaz Kremla z zaciętością, brutalnością wymordowali tysiące naszych rodaków. Mimo usilnych starań, licznych represji nie udało im się wykorzenić polskości z tamtejszych terenów. Zbyt mocno nasi rodacy, mieszkający tam od wieków z dziada pradziada wrośli w te ziemie.
“W ścisłej konspiracji władze radzieckie przygotowywały kolejną deportację. W jej ramach miano “wysłać” na Wschód członków rodzin jeńców wojennych, ukrywających się bądź ujawnionych polskich oficerów, policjantów, byłych ziemian, fabrykantów, wyższych urzędników, członków przedwojennych organizacji politycznych i społecznych”.
Autor z zaangażowaniem i rzetelnością podszedł do tematu. Czuć ogromną wiedzę historyczną. Pan Marek przybliża nam XX wieczną historię tamtego rejonu. Pokazuje, jak ważne strategicznie były to tereny i dlaczego w tamtym miejscu wzniesiono słynną Twierdzę Brzeską. Dramatyczne, naznaczone bólem i cierpieniem losy naszych rodaków. Chwilami jest mocno, brutalnie. Wielonarodowościowa, wielokulturowa mieszanka ludzi, Polacy, Żydzie, Rosjanie, Ukraińcy, Niemcy. Bieda, głód, zacofanie, walka o przetrwanie, represje, przymusowa migracja, wywózki w głąb Rosji. Wielokulturowe dziedzictwo, religia, księża, którzy pozostali do końca. Postać Stanisława Bulaka-Bałachowicza, jego działalność, problemy odradzającej się Polski, działalność podziemia.
Pisarz bazował na licznej bibliografii, dokumentach, relacjach, wielokrotnie bywał w tamtych stronach, rozmawiał z ludźmi pamiętającymi tamte czasy.
Jest to reportaż, ale czyta się go jak porywającą, choć niełatwą powieść. Liczne fotografie, mapy, ryciny są dopełnieniem całości, autentycznym świadectwem.
Zajmująca, angażująca lektura, swoisty hołd dla Polaków, którzy żyjąc na Polesiu, nie chcieli wyrzec się polskości. Za książkę dziękuję wydawnictwu Replika. Jeżeli choć trochę interesujecie się historią Kresów Wschodnich – bardzo polecam!
